Migren Tedavi Edilebilir Bir Hastalıktır / Dr. Emel Gökmen
Migren nedir? Belirtileri nelerdir?
Baş ağrısı olarak düşünülse de migren tüm bedeni etkileyen bir hastalıktır. Bir beyin hastalığı olarak kabul edilmektedir ama tamamen bedenden kaynaklanan bir hastalıktır. Bedenin çalışmasını düzenleyen otonom sinir sisteminin zaman zaman çalışmasının aksamasıdır. Bir anlamda otonom disfonksiyondur.
Migren belirtileri çok çeşitlilik gösterebilir ama hepsi geçicidir, kalıcı hasar bırakmazlar. Baş ağrısı yanı sıra tüm bedeni ilgilendiren bulantı, kusma, ishal, terleme, yorgunluk benzeri şikâyetler olabilir. Ayrıca huzursuzluk, sinirlilik ve koku, ses, ışık gibi uyaranlara aşırı hassasiyet gelişebilir. Aura olarak adlandırılan yarım ya da tam görememe, konuşma güçlüğü, uyuşukluktan yarı felce kadar değişen güçsüzlük, dengesizlik, baş dönmesi ve nadiren bayılma gibi nörolojik bulgular da görülebilir.
Migrenin teşhisi nasıl konulur?
Migren, hasta dinlenerek ve muayene edilerek tespit edilir. Çünkü migren hastasının nörolojik muayenesinde olumsuz hiçbir bulgu yoktur. Ayrıca gerek görülürse yapılan MRI, BT incelemelerinde de baş ağrısını açıklayacak bir patoloji yoktur.
Ağrının günlük yaşamı engelleyecek düzeyde olması en önemli kriterlerdendir. Ağrı yoksa aura ya da kusma atakları tipiktir. Tüm şikâyetlerin ataklar halinde olması, atak aralarında hastanın normal olması da migren tanısına uygundur.
Migrenin evre ve çeşitlerinden bahsedebilir misiniz?
Migrenin prodrom, şiddetli ağrı ve düzelme evreleri vardır. Prodrom döneminde yorgunluk, bitkinlik hissi, konsantrasyon güçlüğü, başın arkasında sertlik, kasılma, düşünceyi toplayamama hali, bazı yiyeceklere isteğin artması gibi öncü belirtiler görülebilir. Bazı hastalarda aura gelişebilir. Aurada; noktalı, zikzak ışıklı, parçalı görme dışında uyuşma, geçici felçler, konuşamama olabilir.
Şiddetli ağrı döneminde genellikle tek taraflı, zonklayıcı, orta-ağır şiddette baş ağrısı gelişir. Düzelme döneminde baş ağrısı giderek azalır ve kaybolur. Hasta yorgun uyumaya geçer. Çok nadiren, uykuya ihtiyaç duymadan kendini zinde hissederek normal hayata dönenler olabilir.
Migren çeşitleri içinde en sık, aurasız migren görülür. Basit migren de denilir. Aurasız migrende baş ağrısı belirleyicidir. Auralı migren ataklarında belirleyici olan, nörolojik şikâyetlerin olmasıdır. Aurayı takiben baş ağrısı gelişir. Bazen sadece aura bulgularıyla atak geçirilebilinir. Baziler, konfüzyonel, oftalmoplejik, hemiplejik, abdominal migren nadir rastlanan çeşitlerdendir.
Bazı kadınların regl dediğimiz özel günlerinde migren ağrısını yoğun bir şekilde çektiklerini görüyoruz. Bu yoğun ağrı neden kaynaklanıyor? Kişi bu ağrıyı en aza indirmek için neler yapabilir?
Migren çoğunlukla doğurgan çağdaki kadınlarda, özellikle de regl kanamaları döneminde görülür. Hormonlarda bu dönemde gelişen doğal ve ani değişim, migreni tetikler. Hormonlar suçlanabilir ama sorun onların tam dengeli olmamasındadır. Gökmen Yaklaşımı ile, hormonları dengesizleştiren neden bulunursa hem migren hem de regl dönemi –şişkinlik, sinirlilik, sancı- benzeri sorunlar çözülür.
Özellikle migrenli kadınların hormonlarını etkileyen; doğum kontrol, ertesi gün ya da geciktirici gibi hapları kullanmaması gerekmektedir.
Migrenin daha çok kadınlarda görülme sebebi nedir?
Kadınların daha hassas olmasının etkisi vardır. Migren hassas insanların hastalığıdır. Doğurgan çağdaki kadınlarda yaygın olan migrende; bu kadınların başına gelen sezeryan, kürtaj, spiral uygulamaları, hamilelikte dişlerin fazlasıyla çürümesinin de büyük rolü vardır.
Toplumda genellikle migrenin ömür boyu çekileceği ve tedavisinin tam olmadığı söylenir. Bu ne kadar doğru? Migrenin tedavisi var mı? Varsa nasıl tedavi edilir?
Migren tedavi edilebilir bir hastalıktır. Ama bir “mit” gibi toplumsal bilince yerleşmiş olan “Migrenin tedavisi yoktur, onunla yaşamayı öğrenmek gerekir.” düşüncesinin dışına çıkarak tedavisinin olduğunu kabul ettirmek çok zor olmaktadır.
Yaşam boyu migreni durduran bir ilaç yoktur. Akupunktur, nöral terapi başta olmak üzere bazı tamamlayıcı tıp yöntemlerinin migrenin tedavisinde belirgin olumlu etkileri vardır. Uzun vadeli ve bilimsel çözüm sağlayabilmek için nedene yönelik yaklaşım gerekir. “Ağrı varsa nedeni de vardır.” düşüncesi üzerinden geliştirdiğim tedavi yaklaşımı doğrudan nedenlere yönelir. Her türlü migren için nedenler bulunur ve nedenler düzeltilince migren de düzelir.
Migreni tetikleyen faktörler nelerdir? Nelere dikkat edilmelidir?
Stres, uykusuzluk, fazla uyku, açlık, regl dönemi hormonal değişimler, lodos, bazı yiyecekler ve hatta mutluluk bile migreni tetikleyebilir. Ancak, migrenin nedeni çevresel faktörler değildir. Migren tamamen bedenin bio-elektriksel sistemi ile ilişkilidir. Çevresel faktörler sadece migreni tetikler.
Diğer Röportajlar
