Görgü Kuralları / Zehra Ayan
Görgü; kişinin kendi yaşamında ve toplum içerisinde uymak zorunda olduğu ahlak, terbiye ve nezaket kurallarının tümüdür. Bir bakıma kişinin kendisine ve karşısındaki insanlara saygısını gösterir. Görgü kuralları yazısız kurallar olup uyulmadığında hukuken ceza gerektirmez ama toplum tarafından pek hoş karşılanmayıp ayıplanır. Görgü kuralları, aynı toplumun farklı bölgelerinde değişiklik gösterebileceği gibi ülkeden ülkeye de değişiklik gösterebilir.
Günümüzde Genel Görgü kuralları
- Kaba kuvvet ve şiddet hareketlerinden uzak durmalıdır.
- Zor durumda olanlara her türlü koşulda öncelik tanımalıdır.
- Sigara kullanmayan insanların yanında sigara kullanmamalıdır.
- Toplum içerisinde bulunulacaksa soğan, sarımsak gibi ağız kokusuna neden olabilecek yiyecekler tüketilmemelidir.
- Öksürürken ya da esnerken her zaman ağız elle kapatılmalıdır.
- Toplum içerisinde yanındaki kişi ile fısıldaşmak, göz kaş işaretlerinde bulunmak hoş karşılanmaz.
- Başkalarının haklarına saygı gösterilmelidir.
- Kitap, gazete, dergi veya herhangi bir şey okuyan kişinin omuz başlarından okumaya çalışmak hoş bir davranış değildir.
- Başkalarının kişisel eşyaları karıştırılmamalıdır.
- Ter kokusu ile dolaşmak yine hoş bir davranış değildir.
- Kapı dinlemek, karakterli insana yakışmayan bir davranıştır.
- Ödünç alınan eşyalar aynı şekilde ve zamanında iade edilmelidir.
- Birisiyle konuşurken güneş gözlüğü çıkarılmalıdır.
- İnsanların karşısında kaşınmak yine hoş bir davranış değildir.
- Borcunuzu vaktinde ve tam olarak ödemeye özen gösterin. Ayrıca başkalarının yanında, borç verdiğiniz kişiden borcunuzu istemeniz hoş karşılanmaz.
- Gerektiğinde özür dilemek bir erdemliliktir.
- Uygun olmayan şakalardan kaçınmalıdır.
Tanışma ve Tanıştırılma
Kişiler birbirlerine takdim edilerek tanıştırılır.
- Tek kişiyi topluluğa,
- Yeni gelenleri, orada bulunanlara,
- Küçüğü büyüğe,
- Akraba ve yakın dostları diğerlerine,
- Astı üste tanıştırınız.
Tanışma işlemi, ilk karşılaşma gerçekleştiğinde yapılır.
- Tanıştıran kişi daima ayakta kalmalıdır.
- Tanıştıracağınız kişiler için söze başlarken onlardan izin almalısınız.
- Size biri tanıştırıldı ise memnun olduğunuzu dile getirmelisiniz.
- Duyulan samimiyet, yüzdeki sıcak ve samimi gülümseme ile desteklenmelidir.
- El sıkma işlemi daima büyükten ya da mevki olarak yüksek olan kişiden gelmelidir.
- El sıkarken karşınızdaki kişinin gözlerine bakın.
- Bir yere girdiğinizde kendinizi tanıtıp ne amaçla geldiğinizi söyleyin.
Hitap
- Söze büyük olan başlamalıdır.
- Makam ve meslek sahibi kişilerle konuşurken uygun hitaplar kullanılabilir.
- Yaş ve mevkice küçük olanlar, büyüklerine saygılarını iletirler.
- Üstlere ve eş düzeydekilere Beyefendi/Hanımefendi denilmelidir.
- Aile fertlerine, arkadaşlara, aile dostlarına ‘sen’ diye hitap edilebilir.
- Tanımadıklarınıza, samimiyetinizin olmadığı kişilere, yaş ve mevkice yüksek kişilere “siz” “lütfen” diye hitap ediniz.
- Gerektiğinde teşekkür ediniz.
Davet
- Davetlere on-on beş dakika önce veya sonra gidilebilir.
- Davet eğer bir ev daveti ise ev sahibine uygun bir hediye ile gidilmelidir.
- Giyim kuşama dikkat edilmelidir.
- Kapı zilini çaldıktan sonra kapıdan biraz geriye çekilip beklenmelidir. İçeri girdikten sonra meraklı gözlerle etraf seyredilmemelidir.
Giyim
Eğer bir davete gidiyorsak giydiğimiz elbiselere dikkat etmeliyiz.
- Elbiselerin ütülü ve ayakkabıların boyalı olmasına özen gösterilmelidir.
- Yazın açık renk, kışın koyu renk giysiler tercih edilmelidir.
- Çiftler giyimlerinde uyumlu olmalıdır; biri resmi diğeri spor giyerse hoş olmaz.
- Giyilen elbiselerde renk uyumu olmalıdır.
- Kravat boyu, kemer tokasının üst çizgisine gelecek şekilde olmalıdır.
Yemek
- Tabağa yiyebilecek kadar yemek alınmalıdır.
- Yemek tadılmadan tuz kullanılmaz.
- Yemek servisi yapılmadan önce ekmek yenmemelidir.
- Ekmek ile bıçak, çatal, kaşık temizlenmez.
- Yemek ne çok hızlı ne de çok yavaş yenmelidir.
- Çorba içerken kaşığa üflenmez.
- Sofrada konuşurken elinizdeki kaşık, çatal gibi gereçleri sallayarak konuşmayın.
- Yemeğin üzerine eğilerek yemeyin. Ağız, çatal-kaşığa gitmez; çatal-kaşık ağza götürülür.
- Yemeğin içinden istenmeyen bir şey çıkmışsa kimseye belli etmeden kağıt peçeteyle çıkarılıp görülmeyecek bir yere koyulur.
- Ağızda lokma varken konuşulmaz, gülünmez.
- Yemek doğrudan servis tabağından yenmez. Önce kendi tabağınıza almalısınız.
- Yemek esnasında olumsuz, tartışma çıkarıcı konuşmalardan kaçınılmalıdır.
- Yemek masasında uzakta duran tuzluk, karabiber gibi şeyleri size verebilecek birinden isteyin, mümkünse uzanmayın.
- Yemek yerken ses çıkarmak (şapırdatmak, höpürdetmek) hiç hoş karşılanmaz.
- Yemek esnasında diş karıştırılmaz. Ancak rahatsızlık veren bir durum söz konusu ise bir el ile ağız bölgesi kapatılarak kürdan kullanılır.
- Yemek masasında ardı ardına gelen öksürme, hapşırma durumunda masadan kalkılmalı.
