Doğru İletişimin Sırları ve Altın Kuralları / Sedat Ertekin
İletişim samimi duygu ve düşünce alışverişidir. İletişim tek başına olmaz, karşıdaki birisiyle olur. Dolayısı ile birine bir şey aktarmak iletişim değil sadece postacılıktır. İletişim kalpten kalbe bir köprü kurmakdır. Çünkü muhatabımız bir insan ve insan da fizyolojiden öte psikolojik bir varlıktır.
İletişim hayatın kendisidir. İletişimde niyet saf yani sulandırılmamış olmalıdır. İnsanların niyetleri ilk üç saniye içerisinde karşı kişi tarafından anlaşılır. Ruhsal farkındalık çok önemlidir. Karşınızdakinin problemini anlamaya çalışın ve onun psikoloğu olun… İletişim bilgi değil davranıştır. İletişimde kelimelerin gücü %7, sesin kullanılış şekli %38, beden dilinin etkisi ise %55’tir. İyi bir davranış bütün güzel sözlerden daha etkili olabilir. Atalarımız bunu lisân-ı hâl deyimiyle çok güzel ifade etmişlerdir. Mesela hacda dil yok fakat iletişim vardır. Niyetin saf olması hiç umulmadık kapılar açar. İletişimin tekrarı olmaz; yani bir çok çam devirmişsen bunun telafisi zor olabilir. O yüzden cevap vermeden evvel en az birkaç saniye düşünmek faydalıdır. Hz. Ebubekir’in dilinin altında taş olması gibi. Konuşacağı zaman taşı çıkarıp öyle konuşurmuş… İyi bir hatip Müslüman olunca şöyle söylemiş; “Bir şey söyleyince olumlu katkısı olacak mı? Bu sözü söylemesem bir eksiklik meydana gelir mi?” Bu düşünce bizi daha dikkatli olmaya sevkedecektir.
İletişimi Koparan Unsurlar
Emir verme: İnsanlar emir almaktan hoşlanmazlar. Örneğin üst birinin, “arkadaşlar şu işi biran önce yetiştirmemiz lazım” gibi tabirler kullanması daha faydalı olabilir.
Nasihat: Dikte etme, ukalalık, öğretici üslup, sen bilmezsin ben bilirim, bak sana söylüyorum gibi tavırlar iletişimi zayıflatır veya koparır.
Mümkün olduğunca rol yapmamak ve karşıdakinin de kendisi olmasına izin vermek gerekir.
Uyarma: Sert uyarılardan hiç birimiz hoşlanmayız. Hatta Kur’an-ı Kerim’de Resulullaha hitaben “Sen onlara katı yürekli olsaydın, etrafında kimseyi bulamazdın” buyrulmaktadır. Hatta Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin’in abdesti doğru alamayan birine “Bak bakalım hangimiz doğru abdest alıyoruz?” diyerek ona dolaylı yoldan abdesti öğretmeleri güzel bir örnektir.
Tehdit: Mümkün olduğunca yerli yersiz tehditten kaçınmak gerekir. Bu konuya hem iş hem de ev ortamında dikkat etmemiz gerekir.
Alay etmek: Alay, insanların hiç kaldıramayacağı çok kötü bir iletişim şeklidir. Bu arada insanları çok güldüren bir tip olmaktan da sakınılmalıdır. Bu da insanın vakarını ve ciddiyetini zedeler. İnsanlar sizi kaale almamaya başlar.
Eleştiri: Eleştiri, yıkıcı değil yapıcı şekilde olmalıdır. Tahrip edici tenkit iletişimi kopartır. Bunun yerine motive edici şevklendirici bir üslup kullanmak çok çok faydalı olur.
Avutma: Hikaye anlatmayın. Örneğin Nasrettin Hoca’nın yün hikayesi gibi; “Buraya çalı dikeceğiz, sonra buradan koyunlar geçecek, yünleri bu çalılara takılacak, götürüp pazarda satıp borcumuzu ödeyeceğiz” avutmaları yapmayın.
Sorgulama: Sorgulayıcı sorular sormayın. Bu tartışmalara yol açar. Onun yerine çözüme yönelik adımlar atın.
Yerinde olmayan istek ve taleplerden kaçının. Karşıdakine kaldıramayacağı yükü yüklemeyin. Bu ümitsizliğe yol açar. Uygun hedefler belirleyin. Sağırlar diyaloğundan kaçının.
İletişim Sırları
Doğru iletişim konusunda manevi büyüğümüz Şenel İlhan’ın aşağıda sıraladığım beş maddesi üzerinde de de önemle durmak gerekir.
1- Karşıdakinden sıfır beklenti. Bu olamayacaksa beklentilerinizi minimuma indirin.
2-Doğru bilgi,
3-Doğru ilgi,
4-Karşılıksız sevgi ve saygı,
5-Sabır,
Etkili İletişim İçin Gerekenler
Karşınızdaki kişiyi önemseyin. Kim olursa olsun herkesin çok önemli ahlakları ve özellikleri vardır. Kıymet bil ki, kıymetin bilinsin. İncir çekirdeği deyip geçme onda incir ağacı gizlidir.
Yapıcı ve tamir edici uslup kullanın. Karşınızdakinin düşüncelerine önem verdiğinizi belli edin. Takdir cümleleri kullanmaktan çekinmeyin. “Hakikaten sizi bu konuda tebrik ederim” gibi. Sabır da bu konuda çok önemlidir. Sabırla beklemesini bilen kazanır. Sorduğunuz soru da sizin kalitenizle ilgili bilgiler verir. Farkındalık da çok önemlidir. İnsan farkında olduğu sürece çatışma yaşamaz.
İletişimin Püf Noktaları
- Başkalarını kötülemeyin, herkesten şikâyet etmeyin. Başkalarını kötüleyen bizi de kötüler. Sürekli şikâyet edenin karakteri kanser olmuştur. Şikâyet yerine, şükretmek gerektiğini unutmayalım. Olumsuz bakış anında bazı beyin hücreleri intihar eder.
- Laubali davranışlardan kaçının fakat tebessümü de yüzünüzden eksik etmeyin.
- Doğru anlaşılmak için yüz yüze ve göz göze iletişimi tercih edin. Beden dilini düzgün kullanın.
- ‘Sen’ diliyle değil ‘ben’ diliyle konuşun. “Sen şöyle yaptın, böyle yaptın” yerine, “Ben böyle yapmanı tercih ederdim.” gibi.
En Başarılı İletişim Teknikleri
Nezaketi elden bırakmayın. Nezaket samimiyetin göstergesidir. Müşteriye bile üç kuruş için çok nazik davranıyorsan, evdeki tüm işlerini gören, çocuklarını yetiştiren, bir nevi senin diğer yarın olan eşine de nazik davranmayı unutmamalısın.
Muğlâk olmayın, net olun. Çok iyi anlatın. Lafı çok dolandırıp ‘Kırk dereden su getirmeyin.’ Bilgileri gizlemeyin. Tecrübelerinizi karşıdaki kişi ile paylaşın.
Davranışların adını koymayın. “Çok tembelsin, ukalasın, dikkatsizsin vb.” şekilde hitap etmeyin.
Zamanın % 50’sinden azını kullanın. Daha çok dinleyici olun. Karşınızdaki kişinin konuştuklarından, satır aralarını, dipnotlarını anlamaya çalışın. Aldığınız ilhamları not alın.
Muhatap gergin mi rahat mı dikkat edin. Gergin biriyle iletişimi geciktirin, mümkünse ortamı yumuşatmaya çalışın. Bunun yolu ona değer verdiğinizi hissettirmektir. Gergin kişiyle gergin konuşma yapılmaz. En son sözü en başta söylemeyin.
İnsanları düzelmek zorunda kalsanız dahi yıkıcı tenkitte bulunmayın. Uyarmanın çok ince noktalarını keşfedin.
Asıl söylemek istediğinizi ilk 30 saniyede söyleyin. Beyin ilk konuşulanları daha çok algılar. Ayrıntıya daha sonra girin.
Muhatabın ne söylemek istediğini anlamak için kısa sorular sorun.
Muhatapla aynı fikirde değilseniz, itirazlarını gidermeden yeni konuya geçmeyin.
Anlamadan anlaşılmayı beklemeyin. Terapistler önce ‘mesele nedir?’ diye sorarlar.
% 100 galibiyet duygusuyla hareket etmeyin. İletişimden iki taraf da kazançlı çıkmalı. Problemli insanların baskın yeteneğini ortaya çıkarıp o konuda motive etmeye çalışın.
İletişim tarzınız karakterinizi ortaya koyar, bağıran çağıran kaba saba bir görüntü vermeyin.
Mutlaka çözüme odaklanın, beyin çok yüksek sorun çözme yeteneğine sahiptir. Hiçbir zaman umudunuzu yitirmeyin.
Karşıdakinin bakış açısına saygı gösterin. Herkesin kendi çapında muhteşem yönleri vardır. Muhataba saygı duymak her dediğini kabul etmek manasına gelmez.
Devamlı haklı çıkmaya çalışmak iletişimi bozar.
Gözleme önem verin. Hem kişiyi hem de şartlarını iyi tahlil edin. Karşınızdakinin problemlerini, zaaflarını, hassasiyetlerini teke düşürün ve ona göre davranın.
Dikkat dağıtıcı unsurları engelleyin. Gürültülü patırtılı, düzensiz ve kaos ortamlarından uzak durun.
Dedikodu ve gıybetten kaçının aksi halde insanlar size güvenmez.
Diğer Röportajlar
